VOIP – Voice Over IP (IP Telephony)

وُیپ (وویپ)‌ به اختصار به مفهوم انتقال صدا و تصویر بر بستر شبکه اشاره می کند

 

به احتمال زیاد تا به امروز حداقل یکبار کلمه VOIP یا IP Telephony به گوشتان خورده است – اگر هم نخورده است اشکالی ندارد تا انتهای این با تمامی مطالب مرتبط با وُیپ آشنا خواهید شد.

اگر بخواهیم به صورت لغوی VOIP را معنی کنیم – VOIP از اختصار ۳ کلمه VOICE OVER IP (به معنای صدا بر بستر شبکه) ایجاد شده است ولی قطعا ما نمی خواهیم به صورت کتابی توضیح بدهیم وویپ چیست و به چه دردی می خورد لذا یه کمی به زمان های قدیم بر می گردیم تا با هم کارکرد روش های ارتباطی قدیمی را بررسی کنیم.

 

تلگراف و تلفن های پالسی …

از جمله ابتدایی ترین روش های ارتباطی بین انسان ها استفاده از مخابره سیگنال های خاص (کدهای مورس) بین یکدیگر بوده است.
روش های مخابره می توانستند دود و آتش – نور – صدا و … باشند.

پس از تلگراف سیستم های تلفنی پالسی به وجود آمدند که با تغییر وضعیت طول موج می توانستند پیغام ها را مخابره کنند.
عموما از ابتدا تاکنون سیستم های تلفنی آنالوگ داده ها را بر روی یک زوج سیم انتقال می دهند – یعنی اگر برای منزل یا محل کار به یک خط تلفن احتیاج می داشتید می بایست به مخابرات منطقه مراجعه و یک خط تلفن (یا اصطلاحا زوج سیم تلفن) خریداری می نمودید و پس از آن مامورین مخابرات از نزدیک ترین پست تلفن یک زوج سیم تا درب منزل یا محل کار می کشیدند و به شما تحویل می دادند.

این موارد را گفتیم تا برایمان یادآوری شود خطوط تلفنی که امروزه خریداری می کنیم بر روی یک زوج سیم ارائه می شود که از مخابرات تا محل مورد نیاز می بایست سیم کشی شود و در صورت استفاده از سیستم آنالوگ – ظرفیت هر زوج سیم – انتقال یک خط تلفن از مخابرات به محل مورد تقاضا می باشد یعنی اگر بخواهیم ۳۰ خط تلفن آنالوگ برای شرکت مان داشته باشیم می بایست برویم و ۳۰ خط تلفن بخریم و برای ۳۰ خط تلفن داخل شرکت مان کابل کشی کنیم و … (البته امروزه راه حل های بهتری وجود دارد که در ادامه به آن اشاره می کنیم)

 

VOIP وُیپ مشکل را حل می کند !!!

همانطور که از نام VOICE OVER IP پیداست در سیستم های تلفنی آی پی (IP Telephony) تمامی اطلاعات (صوت – تصویر و …) بر بستر آی پی (شبکه) انتقال پیدا می کند که قطعا پهنای باندی که در بستر شبکه در اختیار داریم از پهنای باند زوج سیم بیشتر است.

توجه نمایید که این بستر شبکه می توانید کابل شبکه – فیبر نوری – وای فای WIFI و یا هر بستر شناخته شده دیگری باشد.

پس تا این جا فهمیدیم که تکنولوژی voip بر بستر شبکه سوار می شود و محدودیت پهنای باندی که در زوج سیم را داشتیم در وویپ این محدودیت مرتفع می شود.

لذا اگر در حال حاضر به مخابرات مراجعه نمایید – خطوطی ارائه می شود که بر روی هر زوج سیم ۳۰ خط تلفن تا محل فیزیکی انتقال می یابد !!!

 

در بستر VOIP چه داده هایی را می توان منتقل نمود ؟

سیستم تلفنی VOIP تنها به یک سیستم تلفنی ساده با فابلیت انتقال صدا محدود نمی شود. وویپ یک تکنولوژی مدرن و به روز برای ارتباط های صوتی و تصویری درون و برون سازمانی محسوب می شود.

برای درک بهتر موضوع – شاید برایتان جالب باشد که نرم افزار های مکالمه صوتی و تصویری که تا به امروز قطعا حداقل یک بار از آن استفاده نموده اید (مانند WhatsApp – Skype و …) همه به نوعی VOIP محسوب می شوند.

پس بر بستر سیستم های تلفنی آی پی می توانیم کلیه ارتباطات صوتی و تصویری خود یا شرکت ها و سازمان های مورد تقاضا را منتقل کنیم.

 

موارد استفاده VOIP در زندگی روزمره چیست ؟

سیستم های تلفنی آی پی استفاده های فراوانی دارد که قطعا نمی توان به همه آن ها اشاره نمود ولی عموما موارد زیر را از جمله مهم ترین آن ها نام برد :

  • کلیه سیستم های تلفنی شخصی – شرکتی و سازمانی که امروزه با آن ها سر و کار داریم – که مثلا شماره تلفن شرکتی را شماره گیری می نماییم و بعد به منوی خودکار وصل می شویم که می توانیم داخلی مورد نظر رو بگیریم – یا پیغام صوتی ارسال نمایم یا پیغام صوتی خاصی را بشنویم همه محصول تکنولوژی voip هستند
  • شماره های تبلیغاتی که با ما تماس می گیرند و به صورت خودکار متن پیغام تبلیغاتی پخش می کنند از محصولات وویپ هستند
  • سیستم های نوبت دهی مراکز خدماتی و درمانی که با آن ها تماس می گیریم همه بر بستر سیستم های آی پی تلفنی و ویپ هستند
  • امروزه مراکز تماس اکثر شرکت ها و سازمان ها بر بستر ویپ هستند (سانترال های قدیمی از رده خارج شده اند)
  • مراکز پاسخگویی مردمی مانند پلیس – آتش نشانی – اورژانس و کلیه مراکز تماسی که پاسخگویی حجم زیادی تماس هستند بر بستر VOIP هستند
  • کلیه شماره هایی که به صورت خودکار انتقادات و پیشنهادات را دریافت می کنند بر بستر ویپ هستند

 

چه کار های می توان با سیستم VOIP انجام داد که با سانترال های قدیمی نمی شود ؟

یکی از قابلیت های اصلی VOIP امکان استفاده از تلفن های داخلی یا خطوط شهری بدون حضور در محل شرکت و سازمان می باشد.

یعنی مثلا اگر شرکت شما در تهران است ولی در یک سفر کاری در خارج از ایران هستید – به راحتی می توان از تلفن همراه خود به عنوان یک تلفن داخلی سازمانی استفاده نمایید – یعنی اگر داخلی شما در شرکت عدد ۵۶۷ می باشد – حالا نیز که در شرکت حضور ندارید – همکاران و مشتریان شما می توانند به مانند گذشته عدد ۵۶۷ را شماره گیری و با شما صحبت نمایند – بدون اینکه متوجه شوند در محل کار حضور فیزیکی ندارید و همه این ها بر عهده سیستم های تلفنی آی پی می باشد که از طریق اینترنت این ارتباطات را برای شما آسان می کند.

پس فهمیدیم که یکی از قابلیت های اصلی سیستم های تلفنی مبتنی بر شبکه انتقال خطوط تلفن داخلی و شهری به هر کجای دنیا می باشد.

یعنی می توانید به راحتی شعب مختلف شرکت و سازمان که در شهر ها و کشور های مختف واقع شده اند را از طریق بستر شبکه به یکدیگر متصل نمایید.

یعنی می توانید تلفن های شعب تهران – شیراز – تبریز – لندن – دالاس و برلین را به یکدیگر متصل نمایید به گونه ای که اگر شماره داخلی همکار شما در برلین ۸۸۶ باشد به راحتی می توانید تلفن دفتر تهران را برداشته و داخلی همکار خود در برلین را شماره گیری نموده و با او صحبت کنید.

 

سخت افزار VOIP چیست و دقیقا چه شکلی است ؟

همانطور که برای استفاده از خطوط تلفن آنالوگ به حداقل یک تلفن مانند شکل زیر نیاز داریم

برای استفاده و بهره برداری از سیستم های تلفنی مبتنی بر شبکه نیز به تجهیزات خاص خود نیاز داریم که به موارد زیر خلاصه می شود :

  • مبدل های آنالوگ به دیجیتال
  • تلفن های مخصوص آی پی تلفنی
  • سرور و مرکز فرمان سیستم های تلفنی VOIP

اگر در شرکت هایی که سیستم تلفنی آن مبتنی بر سانترال های قدیمی است دیده باشید – یک دستگاه سانترال مرکزی عهده دار مدیریت تماس های ورودی و خروجی است ولی در سیستم های تلفنی وُیپ این امر بر عهده سرور کنترل کننده می باشد.

مبدل های آنالوگ به دیجیتال نیز وظیفه ترجمه و تبدیل سیگنال های آنالوگ خطوط تلفن به دیجیتال جهت استفاده بستر شبکه را دارند و تلفن های تحت شبکه نیز همانطور که از نامشان پیداست تلفن های هستند که دارای پورت شبکه بوده – به شبکه متصل می شوند و مخصوص استفاده در سیستم های تلفنی مبتنی بر آی پی می باشند.

در مطلبی جداگانه در مورد سخت افزار هایی که در سیستم های تلفنی وویپ استفاده می شود به تفصیل پرداخته شده است.